CV maddeleri: fiiller, rakamlar ve atılacaklar

Madde ne işe yarar

Her madde, yaptığınız bir şey ve onun sonucunda neyin değiştiği hakkında tek bir iddiadır. Okuyucu görevlerinizi toplamıyor; bir muhasebecinin, hemşirenin ya da satış temsilcisinin ne yaptığını biliyor. Seviyenize ve sonuçlarınıza dair kanıt topluyor, bunu da hızla yapıyor. Bu yüzden her madde tek başına ayakta durmalı.

İşe yarayan kalıp: ne yaptığınız, neyle ya da nasıl yaptığınız, sonucu ya da ölçeği ve cümlenin sonunda fiil. Her maddede dört parça da olmak zorunda değil; ama her işin ilk maddesinde dördü de bulunmalı.

Türkçe CV'lerde yaygın bir alışkanlık, iş tanımını işverenin ilanından ya da görev tanımından kopyalamaktır; bu, görevi anlatır, sizi anlatmaz. Her maddeyi o işte sizden başka kimsenin aynı şekilde yazamayacağı hale getirin.

Fiili seçin, doğru yere koyun

İngilizce rehberler “maddeye fiille başlayın” der; Türkçede fiil cümlenin sonundadır ve bu kural doğrudan uygulanmaz. Türkçe maddede önemli olan iki şey vardır: somut nesne ve rakam cümlenin başına yakın gelsin, fiil tek ve kesin olsun. “Müşteri ilişkilerinin yönetimi”, “Raporlama süreçlerinden sorumlu” gibi isim öbekleri kimin ne yaptığını söylemez; “…sorumluydum”, “…görev aldım”, “…dahil oldum” da aynı şekilde boştur. Yaptığınız işi söyleyen fiili kullanın: kurdum, yazdım, düşürdüm, kapattım, devreye aldım, eğittim, taşıdım.

Çatı tutarlı olsun. Birinci tekil geçmiş zaman (“düşürdüm”) en açık biçimdir; edilgen çatı (“düşürüldü”) kimin yaptığını gizler ve bir ekip işinde payınızı silikleştirir. Mevcut işiniz için geniş zaman (“yürütüyorum”) ya da aynı geçmiş zamanı kullanın; bir iş içinde karıştırmayın. İngilizce CV yazıyorsanız oradaki kural geçerlidir: fiil başta, geçmiş roller için geçmiş zaman.

İş türüne göre kesin fiiller:

• Kurma: kurdum, tasarladım, yazdım, yayına aldım, otomatikleştirdim
• İyileştirme: düşürdüm, kısalttım, artırdım, sadeleştirdim, giderdim
• Yönetme: yönettim, işe aldım, eğittim, koordine ettim, yürüttüm
• Satış ve hizmet: kapattım, kazandım, yeniledim, elde tuttum, çözdüm
• Analiz: ölçtüm, modelledim, tahmin ettim, denetledim, tespit ettim

Rakamı ekleyin

Rakam ölçek verir; aynı işi yapan bir junior ile senior arasındaki farkı ölçek gösterir. Kaç tane, ne kadar, ne sıklıkla, ne hızda, ne büyüklükte. Ölçülen bir metrik yoksa çoğu zaman kapsam vardır: altı kişilik ekip, üç pazar, kırk müşteri, yılda on iki sürüm. Kesin rakamı bilmiyorsanız “yaklaşık” ile savunulabilir bir tahmin ya da aralık yeterlidir; uydurulmuş kesin bir rakam değil, mülakatta anlaşılır.

Sonuç hiç ölçülmediyse sözle somutlaştırın: “iki kapsam değişikliğine rağmen ilk planlanan tarihte yayına çıktı”, “şablon üç yıl sonra hâlâ kullanılıyor”. Türkçe yazımda yüzde işareti rakamın önüne gelir (%18) ve ondalık ayırıcı virgüldür (3,5 milyon TL); İngilizce CV'de tersine döner (18%, 3.5M).

Neyin değiştiğini söyleyin

Görevle sonuç arasındaki fark cümlenin ikinci yarısıdır. “Sosyal medya hesaplarını yönettim” bir görevdir. “Haftada üç kısa videoya geçerek Instagram takipçisini dokuz ayda 2.000'den 11.000'e çıkardım” yöntemi olan bir sonuçtur. “-erek/-arak” yan cümlesi nasıl düşündüğünüzü, rakam neye değdiğini anlatır.

Her madde sonuç taşımaz; bazı işler bakımdır. Ama her işin ilk bir iki maddesi taşımalı. Hiç sonucu olmayan bir iş, geri dönüp gerçekte neyi değiştirdiğinizi daha sert düşünmeniz gereken yerdir.

Uzunluk ve sayı

Her madde bir ila iki satır; üçüncü satıra taşan hiçbir şey yok. Yakın ve ilgili roller için üç ila altı madde, eski ya da ilgisiz roller için bir ila üç, on beş yıldan eski işler için başvurunun konusu değilse hiç. En güçlü maddeyi başa koyun; okuyucu beşinciye ulaşmaz. Bir rol altıdan fazla güçlü madde çıkardıysa fazlası başka başvurular için ana belgede kalır; sayfada bu ilana uyan altısı görünür.

Madde sonundaki nokta için tek bir kural seçin ve koruyun. Kısaltılmış cümle (“API kurdum”) de tam cümle de olur; tam cümle daha doğal okunur ve bir kelimeye mal olur. Kariyer.net'in deneyim alanına tek paragraf halinde yazılan iş tanımını CV'ye olduğu gibi taşımayın; maddelere bölün.

Neyi atmalı

Şunları görür görmez atın.

• Unvandan belli olan görevler (resepsiyonist için “telefonlara cevap verdim”)
• “…sorumluydum”, “görevlerim arasında…”
• Yumuşak beceri iddiaları: “iletişim becerilerim güçlü”, “takım çalışmasına yatkın”, “MS Office programlarına hakim”
• Dışarıdan kimsenin bilmediği şirket içi jargon, proje kod adları ve kısaltmalar
• Ne yaptığınız söylenmeden listelenen araçlar
• İki dakikada açıklayamayacağınız her şey
• “Referans istenildiğinde verilebilir”

İş türüne göre maddeler

Kalıp her yerde aynıdır; rakam sayılan şey değişir. Kendi alanınızın ölçüsünü bulun ve her işin ilk maddelerinde onu kullanın.

• Mühendislik: kullanıcı, istek, gecikme, erişilebilirlik, olay, maliyet. “Önbellek katmanı ekleyerek p95 gecikmeyi 800 ms'den 220 ms'ye düşürdüm.”
• Satış: kota, satış hunisi, anlaşma büyüklüğü, döngü, elde tutma. “1,1 milyon dolarlık kotaya karşı 1,4 milyon dolar kapattım; ortalama satış döngüsü 34 gün.”
• Operasyon ve finans: maliyet, süre, hata oranı, uyum. “Grup içi mutabakatları otomatikleştirerek ay kapanışını 9 günden 4 güne indirdim.”
• Eğitim, sağlık, turizm: hacim, sonuç, puan, denetim. “28 yataklı servisin gece vardiyasını yönettim; 2025 denetimlerinde sıfır ilaç hatası.”
• Pazarlama ve tasarım: trafik, dönüşüm, erişim, benimsenme. “Ödeme adımını yeniden tasarladım; tamamlama oranı %61'den %70'e çıktı.”

Her madde için bir test

Bir maddeyi tutmadan önce dört soruya cevap verin. Dördünden ikisinde kalan madde ya atılır ya yeniden yazılır; boşluk kötü görünecek diye tutulmaz. Testi her başvurudan önce değil, ana belgeyi yazarken bir kez uygulayın; sonrası seçme işidir.

• Eski bir iş arkadaşınız bunu yazıldığı gibi doğrular mı?
• Ekibin değil sizin ne yaptığınızı söylüyor mu; ya da açıkça “dört kişilik ekiple” diyor mu?
• Mülakattaki “nasıl?” sorusuna dayanır mı?
• En az bir somut isim içeriyor mu: bir araç, bir ürün, bir müşteri türü, bir metrik?